นวัตกรรมการจัดการชั้นเรียน

นวัตกรรมกับการจัดการชั้นเรียน

ความหมายของนวัตกรรม

“นวัตกรรม”  หรือ  “นวกรรม”  มาจากคำภาษาอังกฤษว่า  “Innovation”  โดยคำว่า “นวัตกรรม”  มาจากภาษาบาลีคือ  นว + อตต + กรรม  กล่าวคือ  นว  แปลว่า  ใหม่  อัตต  แปลว่า

ตัวเอง  และกรรม  แปลว่า  การกระทำ  เมื่อรวมคำ  นว  มาสนธิกับ  อัตต  จึงเป็น  นวัตต  และเมื่อรวมคำ  นวัตต  มาสมาสกับ  กรรม  จึงเป็นคำว่า  นวัตกรรม  แปลว่า  การกระทำที่ใหม่ของตนเองหรือ การกระทำของตนเองที่ใหม่  (เสาวณีย์  สิกขาบัณฑิต,  2528)  ส่วนคำว่า  “นวกรรม”  ที่มีใช้กันมาแต่เดิม  มีรากศัพท์มาจากคำว่า  นว  แปลว่า  ใหม่  กรรม  แปลว่า  การกระทำ  จึงแปลว่า  การปฏิบัติหรือการกระทำใหม่ๆ ในความหมายโดยทั่วไปแล้ว  สิ่งใหม่ๆ  อาจหมายถึง  ความคิด  วิธีปฏิบัติ  วัตถุหรือสิ่งของที่ใหม่  ซึ่งยังไม่เป็นที่รู้จักมาก่อน  คำว่า  “นวกรรม”  หรือ  “นวัตกรรม”  ความจริงแล้ว ก็เป็นคำ ๆ เดียวกันนั่นเอง  ซึ่งจะต้องประกอบด้วยคุณสมบัติต่าง ๆ  อีก  ดังคำจำกัดความต่อไปนี้ Hughes  (1971)  ให้ความหมายว่า  นวัตกรรม  เป็นการนำวิธีการใหม่ ๆ  มาปฏิบัติหลังจากได้ผ่านการทดลองหรือได้รับการพัฒนามาแล้ว  โดยมีขั้นตอนดังนี้

  1.  ขั้นการคิดค้น  (Invention)
  2.  ขั้นการพัฒนา  (Development)
  3.  ขั้นนำไปปฏิบัติจริง ซึ่งทำให้เกิดความแตกต่างจากการปฏิบัติเดิม ๆ ที่เคยปฏิบัติ

                     Everette  M.  Rogers  (1983)  ให้ความหมายของคำว่า  นวัตกรรม  (Innovation) ไว้ดังนี้ นวัตกรรม  คือ  ความคิด  การกระทำหรือวัตถุใหม่ ๆ  ซึ่งถูกรับรู้ว่าเป็นสิ่งใหม่ๆ  ด้วยตัวบุคคลแต่ละคนหรือหน่วยอื่น ๆ ของการยอมรับในสังคม  (Innovation  is  a  new  idea,  practice  or  object, that  is  perceived  as  new  by  the  individual  or  other  unit  of  adoption)

                     การพิจารณาว่าสิ่งหนึ่งสิ่งใดเป็นนวัตกรรมนั้น  Everette  M.  Rogers ได้ชี้ให้เห็นว่าขึ้นอยู่กับการรับรู้ของแต่ละบุคคลหรือกลุ่มบุคคลว่าเป็นสิ่งใหม่สำหรับเขา  ดังนั้น  นวัตกรรมของสังคมใดสังคมหนึ่ง  อาจไม่ใช่นวัตกรรมของสังคมอื่น ๆ ก็ได้  ขึ้นอยู่กับการรับรู้ของกลุ่มบุคคลนั้นว่าเป็นสิ่งใหม่สำหรับเขาหรือไม่  อีกประการหนึ่งความใหม่  (new  ness)  อาจขึ้นอยู่กับระยะเวลาด้วย สิ่งใหม่ๆ ตามความหมายของนวัตกรรมไม่จำเป็นจะต้องใหม่จริงๆ  แต่อาจจะหมายถึงสิ่งใดสิ่งหนึ่งที่เป็นความคิดหรือการปฏิบัติที่เคยทำกันมาแล้ว  แต่ได้หยุดกันไประยะเวลาหนึ่ง  ต่อมาได้มีการรื้อฟื้นขึ้นมาทำใหม่  เนื่องจากเห็นว่าสามารถช่วยแก้ปัญหาในสภาพการณ์ใหม่นั้นได้  ก็นับว่าสิ่งนั้นเป็น  สิ่งใหม่ได้  ดังนั้น  ความใหม่ของนวัตกรรมอาจหมายถึง  สิ่งใหม่ๆ ใน  3  ลักษณะดังต่อไปนี้

  1. สิ่งใหม่ที่ยังไม่เคยมีผู้ใดเคยทำมาก่อนเลย
  2. สิ่งใหม่ที่ในอดีตเคยทำมาแล้วล้มเลิกไป  แต่ได้มีการรื้อฟื้นขึ้นมาใหม่เพราะเหมาะสม
  3. สิ่งใหม่ที่มีการพัฒนามาจากของเก่าที่มีอยู่เดิม

               และอีกความหมายหนึ่งของนวัตกรรม  (Innovation)  หมายถึง  ความคิดใหม่เทคนิควิธีการใหม่หรือสิ่งใหม่ที่สามารถนำมาใช้ให้เกิดประโยชน์ได้  นวัตกรรมนั้นเป็นสิ่งที่สร้างความรู้เป็นของใหม่สำหรับกลุ่มผู้มีศักยภาพในการยอมรับนวัตกรรม  กฤษมันต์  (2536,  หน้า  104)  ได้เสนอแนวทางการกำหนดว่าอะไรเป็นนวัตกรรม  ดังนี้

  1.   เป็นสิ่งใหม่ที่ไม่เคยมีมาก่อน
  2. เป็นสิ่งที่มีอยู่แล้วแต่ไม่ได้นำมาใช้ประโยชน์  ต่อมาได้มีการนำมาใช้ประโยชน์
  3.   เป็นสิ่งที่มีอยู่แล้วแต่ไม่นำมาใช้ในช่วงเวลาหนึ่งแต่ไม่ได้รับความนิยม  ต่อมานำมาใช้ใหม่ภายใต้สถานการณ์และเงื่อนไขใหม่ที่เปลี่ยนไป
  4.   เป็นสิ่งที่มีอยู่แล้วใช้ได้ดีในสังคมอื่นหรือประเทศอื่น  แล้วนำมาใช้ในอีกสังคมหนึ่งหรืออีกประเทศหนึ่ง
  5.   เป็นการพัฒนาปรับปรุงจากของเดิมที่มีอยู่ให้มีลักษณะต่างจากต้นแบบ  เพื่อให้เหมาะสมกับการเปลี่ยนแปลงของสังคม

                   เมื่อนวัตกรรมได้รับการยอมรับนำไปใช้จนเป็นปกติวิสัยแล้วไม่มีความรู้สึกว่าเป็นของใหม่อีกต่อไป  นวัตกรรมนั้นจะกลายเป็นเทคโนโลยี  ซึ่งอาจจะอยู่ในรูปแบบของอุปกรณ์วัสดุ  (Hardware) วัสดุ  (Software)  และเทคนิควิธี  (Techniques)

นวัตกรรมการบริหารจัดการชั้นเรียนแนวใหม่

                การบริหารจัดการชั้นเรียนเป็นสิ่งสำคัญอันดับต้น ๆ อันจะเป็นแรงกระตุ้นให้ผู้เรียนเกิดความกระตือรือร้นในการเรียนการสอน ร่วมกิจกรรมต่าง ๆ ภายในห้องเรียนและนำไปสู่การประสบความสำเร็จในการจัดการเรียนการสอนที่มีประสิทธิภาพและได้ประสิทธิผลสูงสุด

                วิธีการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดใหม่ต้องมุ่งให้ผู้เรียนเป็นผู้จัดการความรู้  แสวงหา  และสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเอง  โดยมีครูคอยสนับสนุนให้ผู้เรียนบรรลุเป้าหมาย  ลักษณะการจัดการเรียนรู้จึงควรมีลักษณะแบบ Active  Learning  คือการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนได้ปฏิบัติ  ลดการถ่ายทอดเนื้อหาให้กับผู้เรียนเพียงอย่างเดียว  ให้ผู้เรียนได้พัฒนาสอดคล้องตามจุดเน้น  โดยวิธีการดังกล่าวมีลักษณะสำคัญดังนี้

      1.เป็นการจัดการเรียนรู้ให้ผู้เรียนได้แลกเปลี่ยนการเรียนรู้  พัฒนาความความคิดการแก้ปัญหา   

จากประสบการณ์ตรง

  1. ผู้เรียนมีส่วนร่วมในกระบวนการเรียนรู้ กำหนดแนวคิด วางแผน  และประเมินผลการเรียนรู้
  2. ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้จากประสบการณ์ สามารถสร้างองค์ความรู้ด้วยตัวเอง

      4.ผู้เรียนได้บูรณาการข้อมูลข่าวสารหรืสาระสนเทศและหลักการไปสู่ไปสู่การสร้างความคิดรวบยอด               

               ชั้นเรียนแบบนวัตกรรม เป็นชั้นเรียนที่เอื้ออำนวยต่อการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนโดยใช้เทคนิควิธีการสอนแบบใหม่ ๆ เช่น การเรียนรู้แบบร่วมมือ แบบโฟร์แมท แบบสตอรี่ไลน์ แบบโครงงาน เป็นต้น ซึ่งทำให้นักเรียนจะมีอิสระในการเรียน อาจเรียนเป็นกลุ่มหรือเป็นรายบุคคลการจัดชั้นเรียนจึงมีรูปแบบการจัดโต๊ะ เก้าอี้ ในลักษณะต่าง ๆ ไม่จำเป็นต้องเรียงแถวหันหน้าเข้าหาครู เช่น จัดเป็นรูปตัวที ตัวยู วงกลม หรือจัดเป็นกลุ่ม

                ลักษณะการจัดการชั้นเรียน การจัดชั้นเรียนแบบนวัตกรรมนี้ โต๊ะครูไม่จำเป็นต้องอยู่หน้าชั้น อาจเคลื่อนย้ายไปตามมุมต่าง ๆ การจัดโต๊ะนักเรียนจะเปลี่ยนรูปแบบไปตามลักษณะการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนของครู ส่วนใหญ่นิยมจัดโต๊ะเป็นกลุ่ม เพื่อให้นักเรียนปฏิบัติร่วมกัน มีการจัดศูนย์สนใจ มีสื่อการสอนในรูปของชุดการสอนของครุ หรือเครื่องช่วยสอนต่าง ๆ ไว้ให้นักเรียนศึกษาด้วยตนเอง หรือศึกษาร่วมกับเพื่อน มีการตกแต่งผนังห้องและเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมให้เหมาะสมกับเรื่องที่นักเรียนกำลังเรียน

                บทบาทของครูและนักเรียน การจัดชั้นเรียนแบบนี้ครูจะเป็นผู้กำกับและแนะแนว นักเรียนเป็นผู้แสดงบทบาท ครูจะพูดน้อยลง ให้นักเรียนได้คิดได้ถาม ได้แก้ปัญหา และได้ทำกิจกรรมด้วยตนเอง นักเรียนอาจจะเรียนด้วยตนเองจากสื่อประสม เช่น บทเรียนแบบโปรแกรม ชุดการสอน คอมพิวเตอร์ช่วยสอน ครูจะเป็นผู้ให้คำแนะนำและช่วยเหลือเมื่อจำเป็น ดังนั้นการจัดชั้นเรียนแบบนี้จึงเป็นการจัดชั้นเรียนที่สอดคล้องกับเจตนารมณ์ของหลักสูตรที่ต้องการให้ผู้เรียนได้คิดค้นคว้า วิเคราะห์ วิจารณ์ และลงมือปฏิบัติจริงทุกขั้นตอนจนสามารถเรียนรู้ได้ด้วยตนเอง            

หลักสำคัญในการนำนวัตกรรมไปใช้

                การที่จะรับนวัตกรรมไปใช้ จำเป็นอย่างยิ่งที่ผู้สอนจะต้องพิจารณาอย่างรอบคอบ โดยคำนึงถึงสิ่งต่าง ๆ ต่อไปนี้

  1. นวัตกรรมที่จะนำมาใช้นั้นมีจุดเด่นที่เห็นได้ชัดกว่าวัสดุ อุปกรณ์หรือวิธีการที่ใช้อยู่ปัจจุบันมากน้อยเพียงใด
  2. นวัตกรรมนั้นมีความเหมาะสมหรือไม่กับระบบหรือสภาพที่เป็นอยู่
  3. มีการวิจัยหรือกรณีศึกษาที่ยืนยันแน่นอนแล้วว่า สามารถนำมาใช้ได้ดีในสภาวการณ์ที่คล้ายคลึงกันนี้
  4. นวัตกรรมนั้นมีความเกี่ยวข้องกับความต้องการของผู้ใช้อย่างจริงจัง

                นวัตกรรมที่ครูควรเลือกใช้ในการแก้ปัญหาการจัดการเรียนรู้ควรมีลักษณะดังนี้

  1. เป็นนวัตกรรมที่ไม่ซับซ้อนและยากจนเกินไป ใช้ง่าย ใช้สะดวก
  2. เป็นนวัตกรรมที่ไม่เสียค่าใช้จ่ายแพงจนเกินไป
  3. เป็นนวัตกรรมที่สำเร็จรูป อำนวยความสะดวกในการใช้
  4. เป็นนวัตกรรมที่ไม่กระทบกระเทือนต่อบริบทเดิมมากนัก
  5. เป็นนวัตกรรมที่ไม่มีคนเกี่ยวข้องมากนัก
  6. เป็นนวัตกรรมที่ให้ผลชัดเจน

                สรุปได้ว่าครูควรเลือกนวัตกรรมที่มีจุดเด่น มีคุณลักษณะตรงกับปัญหาการเรียนการสอนสามารถแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นได้จริง โดยใช้เป็นนวัตกรรมที่ไม่ซับซ้อน ใช้สะดวก ไม่แพงจนเกินไป ไม่กระทบกระเทือนต่อบริบทเดิมมากนัก ซึ่งถ้ามีการวิจัยยืนยันแน่นอนแล้วจะน่าเชื่อถือในการนำมาใช้แก้ปัญหาได้ชัดเจนยิ่งขึ้น

BY…KRUNAMKHANG

 

 

สามารถดูเอกสารอ้างอิงได้ที่นี่

http://inded.rmutsv.ac.th/datapdf/08/2010-08-09 07-52-43 chaiya.pdf

 

Advertisements

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s